Top Menu

Natuurlijk koelen en ventileren

ventileren_iStock_000010795773SmallGrote glasoppervlakken aan de zuid-, oost- en westkant of grote lichtstraten in het dak zorgen voor heel wat daglicht en leveren warmte in de winter en in de tussenseizoenen. Helaas kunnen ze ook leiden tot oververhitting in de zomer, met grote kosten voor koeling tot gevolg. Niet onoverkomelijk, mits u de juiste keuzes maakt.

Juiste positionering en dimensionering van de ramen

Hoog geplaatste ramen kunnen het licht tot ver in de ruimte brengen zonder daarvoor een groot glasoppervlak nodig te hebben. Vensters tot tegen wanden doen dit laatste sterk oplichten en fungeren zelf bijna als lichtbron. Denk er ook aan dat niet elk raam alle functies van een raam tegelijk moet uitoefenen: speel dus met de functies zicht, licht, lucht.

 Zonnewering

Zonnewering aan de binnenzijde van ramen is geen zo’n goed idee. Veel beter is het om dit op grote glasoppervlakken op het oosten, zuiden en westen te voorzien. Ook kunnen glasoppervlakken op het zuiden beter afgeschermd worden door een luifel dan ramen op het oosten en westen. In het zuiden werkt een luifel prima. Maar ook een structurele zonnewerking door middel van lamellen kan overwogen worden. Dit heeft als voordeel dat de warmte van een laagstaande zon wordt doorgelaten (in het tussenseizoen) en niet die van een zon die hoog aan de hemel staat. Maar misschien moet u het niet zo ver gaan zoeken… Bladverliezende planten hebben een gelijkaardige functie: in de zomer zorgen ze voor schaduw en in de winter laten ze de zon gewoon door.

Daarnaast bestaat ook selectief superisolerend glas: het laat licht door maar houdt een deel van de warmte buiten. Dit kan toegepast worden voor ramen op het zuiden en het westen, indien geen buitenzonnewering wordt voorzien. Kies dan voor glas met een lagere zonnetoetredingsfactor (dit is het percentage warmte dat doorgelaten wordt). Daarnaast is er ook de lichtdoorlaatbaarheid van het glas (dit is het percentage licht dat doorgelaten wordt), deze is best zo hoog mogelijk. Nadeel is natuurlijk dat dit glas dat ook in de tussenseizoenen doet.

Thermische massa

Thermische massa heeft een vertragende werking. Zware materialen zoals baksteen, beton, natuursteen of gebakken tegels nemen veel warmte op en geven dit later weer af. Denk maar aan een oude kerk zonder verwarming. In de zomer is het er fris, maar in de winter ook warmer dan buiten. Ook groendaken helpen als thermische buffer voor invallend zonlicht op het dak.

Ventilatie

Een doorgedreven isolatie en luchtdichtheid maken gecontroleerde ventilatie noodzakelijk, zowel in kantoren en woningen als in bedrijfshallen. Binnenlucht dient continu ververst te worden om voldoende zuurstof aan te leveren en afvalstoffen af te voeren. We maken een onderscheid tussen natuurlijke ventilatie, mechanische ventilatie en een combinatie van de twee. In de EPB-regelgeving zijn er twee vaak voorkomende systemen: systeem C (verse lucht in via raamopeningen en vervuilde lucht wordt mechanisch afgevoerd) en systeem D (zowel verse als vervuilde lucht wordt mechanisch geventileerd via kanalen). Afvoerpunten voor lucht worden best geplaatst in ruimtes met ‘vervuilde lucht’ zoals de toiletten, douches, keuken en berging. Aanvoerpunten komen best in burelen, vergaderzalen, leefruimtes, slaapkamers, etc. Gangen spelen hierbij de rol van doorvoerruimte.

Door de aan- en afgevoerde lucht te laten passeren via een warmtewisselaar, waarbij de warme vervuilde lucht de verse koude lucht opwarmt, kan tot 90% van de warmte gerecupereerd worden (enkel mogelijk bij systeem D). Zorg hierbij wel voor een ‘bypass’, zo vermijd je dat ook op warme dagen inkomende lucht voorverwarmd wordt.

Door ventilatie te combineren met grondbuizen, gebruik je de grond als thermische massa (enkel mogelijk bij systeem D). Dit is vooral in de zomer interessant. Grondbuizen bieden het voordeel dat er ook op warme zomerdagen geventileerd kan worden zonder grote opwarming. In de grond koelt de warme lucht immers enkele graden af.

En misschien nog de voordeligste tip: zorg dat jouw gebouw op warme zomerdagen op het einde van de nacht en in de vroege ochtend sterk kan geventileerd kan worden, dit heet nachtkoeling. Zo wordt de thermische massa afgekoeld.